DIVERSEN
het verhaal van Gargouille
Een gargouille (Fr.) is een waterspuwer om regenwater af te voeren. Het gebruik van waterspuwers bestond al in de Klassieke Oudheid. Toen gebruikte men graag leeuwenkoppen en beelden van andere dieren. Vanaf omstreeks 1200 werden waterspuwers gebruikt in de middeleeuwse gotische bouw van met name kathedralen. Waterspuwers voorkomen schade aan muren en mortel, die ontstond door het ongecontroleerd langs de muren stromen van regenwater vanaf in dit geval het grote dak van een kathedraal. De middeleeuwse waterspuwer werd bekend als een gargouille of grotesk. Ze hadden de vorm van (fabel)dieren, monsters en bizarre of komische mensen. Als een gargouille niet de functie had van waterspuwer noemde men het een hersenschim. Maar ook een hersenschim werd in de praktijk al snel een gargouille of grotesk genoemd en dat nam de overhand. Volgens overlevering beschikten alle grotesken over onheilwerende krachten, waarmee ze datgene beschermden wat ze bewaakten. Menigeen die de middeleeuwse tuinen van De Cleyne Hortus heeft bezocht (gevestigd op het erf van De Middeleeuwen Oldambt), zal de denkende en beschermende gargouille hebben ontmoet in de kloostergang. Hij overziet aldaar zijn omgeving, overdenkt en beschermt. Deze gargouille is een replica van het beeld dat op het dak staat van de kathedraal in Reims in Frankrijk.
Lees verder onder de afbeelding.
De legende van Gargouille of Goji
over het ontstaan van grotesken
In Frankrijk ontstond een legende rondom een monster met de naam Gargouille of Goji. Dat was een draak met vleugels die vuur spuwde. Het zou Sint Romanus van Rouen zijn geweest die het land rondom de stad Rouen zou hebben bevrijd van Goji. Sint Romanus was een Merovingisch Frankische kanselier en bisschop van Rouen omstreeks 630. Op wonderbaarlijke wijze werd Goji onderworpen en naar Rouen gebracht. Daar werd hij verbrand, maar zijn kop en nek wilden niet branden. Goji temperde namelijk volgens de legende het vuur met zijn eigen vurige adem. Daarop bracht men de kop naar de nieuw gebouwde kerk, waar het een plaats kreeg op de muur om boze krachten af te schrikken en de kerk te beschermen.
Afbeelding
- Het fabeldier Draak uit een bestiarium, manuscript van omstreeks 1270, graafschap Vlaanderen, Getty Museum.