DE MIDDELEEUWEN OLDAMBT

MUZIEK, DANS EN KUNST


Muziek en het goede gemoed

Een beschrijving van de Griekse mousikè technè en de muziek van de planeten. Voorts een beschrijving van de Griekse gemoedstoestanden, de christelijke uitwerkingen daarvan en van de eerste christelijke gezangen. De middeleeuwse kosmos en de muziek van de hemelse sferen worden besproken en ook de pogingen van de componisten om deze hemelse muziek te verwoorden. Door muziek kon de gemoedstoestand worden verblijd, gekalmeerd of verzacht.


Kleurrijke manuscripten en een eigenaar

De schilderingen in middeleeuwse manuscripten zijn bijzonder. Ook in geheel West Europa zijn eeuwenlang vele miniaturen geschilderd in kronieken, encyclopedieën, heldendichten, bijbels en vooral in getijdenboeken. Hoe ontstonden de schilderingen en welke verfstoffen werden gebruikt? Aan de hand van een getijdenboek zal u inzicht krijgen in de beeldentaal van de miniaturen waarin de tijdgeest van landschap, kleding en steden van de 15e eeuw zijn verwoord.


Over Alamire

Alamire was muziekkopiist, zanger, muzikant, koerier, spion, handelaar en ook componist. Hij vestigde zich aan het einde van de 15e eeuw in de Lage Landen en in zijn atelier werden prachtig verluchtigde muziekmanuscripten gemaakt die ook door het Bourgondisch Habsburgse huis werden gewaardeerd. Alamire was ook een koerier en spion voor enkele Europese koningen en reisde met manuscripten onder de arm naar vele hoven. Met het verhaal van de Deense koning Christiaan II wordt duidelijk gemaakt hoezeer Alamire zich ophield in het centrum van de financiële en politieke macht. De meerstemmige en wereldlijke muziek in de Alamire manuscripten zijn van een hoogwaardige kwaliteit en gezamenlijk wordt naar deze muziek geluisterd.


Van non verbale communicatie naar middeleeuwse liederen

Gebaren en het gelaat van de mens dienden de innerlijke belevingswereld en de innerlijke harmonie te weerspiegelen met zichtbare woorden met een stille klank. Via muziek kon de goddelijke harmonie in de mens gaan stromen. Toonaarden werden ingezet en al deze toonaarden zult u via liederen kunnen horen. Met klinkende klanken verkreeg men nieuwe innerlijke harmonie met de juiste zichtbare woorden met een stille klank.


Een dansend weeflied

Omstreeks 1050 ontstonden de eerste heldenliederen. Uit oude bestaande volksliederen ontstonden ook weefliederen die de basis vormden van de wereldlijke hoofse muziek en dichtkunst, gezongen door troubadours, trouvères, Minnesänger en cantigas. Er ontstonden ook verschillende soorten dans waarbij werd gezongen en gemusiceerd. Gezamenlijk luisteren we naar muziekvoorbeelden.


De gouden eeuw van boekilluminisatie

Tijdens de 15e eeuw was er in ons land een gouden eeuw van boekilluminisatie. Hierin heeft de nieuwe geloofsstroming van de Moderne Devotie een rol gespeeld samen met het hof te Hagen. De Hofstijl ontstond die tot over de grenzen bekend werd. Uit deze stijl kwamen nieuwe ontwikkelingen op gang. Vele steden werden belangrijke centra voor de boekilluminisatie. Wist u dat de eerste Haarlemse school ontstond in deze eeuw? Ook het hof te Numegen liet zich bij alles niet onbetuigd. Wist u dat Lobith in die periode een belangrijk cultureel en politiek centrum was? De schilderingen in de manuscripten werden gaandeweg realistischer met kleurrijke landschappen en interieurs van huizen waarbij men zich liet inspireren door de paneelschilderkunst. Omstreeks 1520 was het met de hand geilluminiseerde manuscript een zeldzaamheid geworden.



Tuinen