DE MIDDELEEUWEN OLDAMBT

Over tafelmanieren en andere zaken

aan de huiselijke tafel liever niet het hoge woord voeren

In de bijlage adviezen en cultuur van dit hoofdstuk Inspirerend van onze website las u al een en ander over een bijzonder manuscript voor het voeren van een grote stedelijke huishouding. Het manuscript is Le Ménagier de Paris van omstreeks 1393. Hierin wordt ook een en ander gezegd over onder andere de maaltijden waar bedienden recht op hadden.

De bedienden hadden in de middag recht op een stevige maaltijd met vlees. Maar er dienden geen machtige spijzen geserveerd te worden. Voorts had men recht op een voedzaam en vrolijk stemmende drank en dat was licht bier. In de avond na het werk had men recht op een tweede stevige maaltijd. Als de bedienden het hoge woord begonnen te voeren of zelfs begonnen te redetwisten was het tijd om af te ruimen. Dan was namelijk het volgende gezegde aan de orde:

als een bediende aan tafel het woord voert en een paard in de greppel graast is het tijd om ze weg te leiden want ze hebben genoeg gehad.

Hierna kreeg het personeel tijd om het zich gemakkelijk te maken en te verpozen. In de winter diende er volgens de instructies een haardvuur te branden waar men zich kon warmen. Nadat de rust in huis zich aandiende sloot het hoofd van de huishouding alle deuren van het huis af. Iedereen werd naar bed gestuurd. Alle bedienden hadden een eigen bed met een kandelaar met kaars. De volgende dag was
op dat moment nog ver weg, maar in de
ochtend was het vroeg op en aan het werk.